آرتروز زانو یکی از شایعترین بیماریهای مفصلی است که با ساییدگی تدریجی غضروف و التهاب مفصل، باعث درد، خشکی و محدودیت حرکت میشود. این عارضه بیشتر در سنین میانسالی و سالمندی بروز میکند، اما در اثر چاقی، آسیبدیدگیهای ورزشی یا سابقه خانوادگی ممکن است زودتر هم آغاز شود.
اگرچه درمان قطعی برای آرتروز زانو وجود ندارد، اما درمان دارویی میتواند روند پیشرفت بیماری را کند کرده، التهاب و درد را کاهش دهد و کیفیت زندگی فرد را بهبود بخشد. در این مقاله از سایت فست طب، بهصورت کامل و علمی به بررسی بهترین دارو برای آرتروز زانو، انواع قرصها، مکملها و ترکیباتی که پزشکان برای کنترل این بیماری تجویز میکنند میپردازیم.
درمان دارویی آرتروز زانو چیست و چگونه عمل میکند؟
درمان دارویی آرتروز زانو مجموعهای از داروها، قرصها و مکملهایی است که با هدف کاهش التهاب، کنترل درد و جلوگیری از پیشرفت ساییدگی مفصل زانو تجویز میشوند. این داروها به دو گروه اصلی تقسیم میشوند: داروهای تسکینی و داروهای ترمیمی.
برخلاف درمانهای خانگی یا موضعی، داروها از درون بدن اثر میگذارند و با تنظیم فرآیندهای التهابی و ترمیمی، باعث کاهش تخریب غضروف و افزایش انعطافپذیری مفصل میشوند. در ادامه، با مهمترین گروههای دارویی مورد استفاده برای آرتروز زانو آشنا میشویم.
۱.قرصهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)
این داروها اولین گزینه پزشکان برای کنترل درد و التهاب مفصل هستند. موادی مانند ایبوپروفن (Ibuprofen)، دیکلوفناک (Diclofenac) و ناپروکسن (Naproxen) در این گروه قرار دارند.
عملکرد اصلی آنها کاهش التهاب مفصل و تسکین سریع درد است. با این حال، مصرف طولانیمدت باید تحت نظر پزشک باشد تا از عوارض گوارشی یا کلیوی جلوگیری شود.
- آسپرین: یک داروی بدون نسخه استروئیدی است که درد و التهاب را درمان میکند.
- ایبوپروفن: یک NSAID است که هم به صورت OTC و هم به صورت تجویزی موجود است. مصرف طولانی مدت ایبوپروفن به دلیل خطر خونریزی معده و حمله قلبی توصیه نمیشود. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) توصیه میکند که نباید بیش از ۱۰ روز ایبوپروفن مصرف کرد مگر اینکه پزشک تاکید کند.
- ناپروکسن و ناپروکسن سدیم برای درمان درد و التهاب OA استفاده میشود.
ناپروکسن فقط با نسخه در دسترس است ولی ناپروکسن سدیم بدون نسخه نیز قابل تهیه است. دوزهای بالاتر ناپروکسن سدیم نیز به صورت نسخهای موجود است. برخی از عوارض جانبی ناپروکسن و ناپروکسن سدیم عبارتند از:
- سوزش سردل
- دل درد
- حالت تهوع
- اسهال
- سردرد
- سرگیجه
- خواب آلودگی
پیشنهادی : علت آرتروز زانو در سی سالگی
دیکلوفناک خوراکی، موضعی و شیاف
داروی خوراکی دیکلوفناک میزوپروستول، یک نمونه خاص از این داروی ضد التهابی است که برای جلوگیری از زخم معده با داروی محافظتی از معده ترکیب شده است. دیکلوفناک در رفع التهاب، درد و تورم نقش خوبی ایفا میکند، اما مصرف آن با عوارض خاصی همراه است:
- دل درد
- اسهال
- حالت تهوع
سایر داروهای ضد التهابی و قرص ضد آرتروز زانو:
| اگزاپروزین | مکلوفنامات | فلوربیپروفن | سلکوکسیب |
| پیروکسیکام | مفنامیک اسید (Ponstel) | ایندومتاسین (ایندوسین) | دیفلونیزال |
| سولینداک | ملوکسیکام (موبیک) | کتوپروفن | اتودولاک |
| تولمتین | نابومتون | کتورولاک | فنوپروفن (نالفون) |
عوارض جانبی داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی
- تحریک معده، فرسایش یا زخم معده (این میتواند منجر به خونریزی معده و مرگ شود)
- مشکلات کلیوی
- اگر بیماری کلیوی دارید، از پزشک خود بپرسید کهایا NSAIDها برای شما بی خطر هستند یا خیر.
- اگر به آسپرین حساسیت دارید، نباید از NSAID استفاده کنید.
به هیچ وجه نباید بدون مشورت با پزشک داروهای NSAID را در طولانی مدت مصرف کرد.
بیشتر بخوانید: ۶ علت زانو درد هنگام نشستن و برخاستن؛ ۵ درمان درد زانو در کمترین زمان
۲. داروهای ضد درد؛ بهترین قرص آرتروز زانو
برخلاف NSAIDها، مسکنها التهاب را درمان نمیکنند. عملکرد این دسته از داروها با انسداد سیگنالهایی است که درد را تولید میکنند. نمونههایی از مسکنها عبارتند از:
- استامینوفن
- ادویل
- استامینوفن کدئین
- اندروفین
- aca یا آکسار
- پروپاستامول
در سال ۲۰۱۱، سازمان غذا و داروی آمریکا حداکثر دوز استامینوفن را ۴۰۰۰ میلیگرم در روز تعیین کرد. اما شرکت سازنده آن این دوز را به ۳۰۰۰ میلیگرم تقلیل داد. نظارت بر میزان مصرف روزانه استامینوفن بسیار مهم است چون دوزهای بالای استامینوفن برای مدت طولانی نارسایی کبدی به دنبال دارد. احتمال مرگ به دلیل آسیب کبدی در فردی که استامینوفن زیاد میکند دور از ذهن نیست. دقت داشته باشید که همراه با استامینوفن نوشیدنی الکلی نباید نوشید چون خطر عوارض کبدی را بشدت افزایش میدهد.
بیشتر بخوانید: آیا ورم زانو خطرناک است؟ بررسی ۴ شکل بروز تورم زانو و علل آن
۳. داروهای ضدافسردگی به عنوان قرص آرتروز زانو
از داروهای ضد افسردگی برای کاهش دردهای مزمن اسکلتی عضلانی مانند آرتروز استفاده میشود. به عنوان مثال یکی از این داروهای ضد افسردگی دولوکستین است که نوعی مهارکننده جذب مجدد سروتونین و نوراپی نفرین است. این دارو برای درمان افسردگی استفاده میشود اما موارد مصرف دیگر آن شامل موارد زیر است:
- اختلال اضطراب عمومی
- نوروگاتی محیطی دیابتی
- فیبرومیالژیا
- درد مزمن اسکلتی عضلانی
- آرتروز زانو در بزرگسالان
- کمر درد مزمن بزرگسالان
- و چندین بیماری دیگر
از دولوکستین دوزهای ۲۰، ۳۰، ۴۰ و ۶۰ میلی گرمی وجود دارد که با توجه به تشخیص پزشک تعیین خواهد شد.
۴.مسکنهای موضعی تسکین درد در کنار قرص آرتروز زانو
پمادها، کرمها و ژلها جایگزین داروهای خوراکی یا تزریقی هستند که برای درمان استئوآرتریت استفاده میشوند. برخی از درمانهای موضعی تسکین سریع و کوتاه مدت ارائه میدهند، در حالی که برخی دیگر اثرگذاری طولانیتر دارند. مسکنهای موضعی عبارتند از:
- کپسایسین: این داروی از فلفل دلمهای به دست میآید و به صورت کرم عرضه میگردد.
- ژل و محلول سدیم دیکلوفناک: این NSAID موضعی بدون نسخه و با نسخه در دسترس است.
- پچ لیدوکائین: لیدوکائین میتواند ناحیه خاصی از درد را درمان کند، اما معمولا به عنوان اولین درمان تجویز نمیشود. لیدوکایین در واقع با بیحس کردن ناحیه دردناک زانو نقش بلاک عصبی را بازی میکند.
- متیل سالیسیلات و منتول: این کرم دارویی از انواع نعناعها بدست میآید و حاوی یک NSAID موضعی همانند آسپرین است.
- ترولامین سالیسیلات: این کرم حاوی یک داروی آسپرین مانند است که التهاب و درد را تسکین میدهد.
کالج آمریکایی روماتولوژی و بنیاد آرتریت (AF)، کپسایسین موضعی را برای استئوآرتریت زانو توصیه میکنند، اما برای درمان استئوآرتریت دست، ضد آن را توصیه میکنند.
۵.کورتیکواستروئیدهای در کنار قرص آرتروز زانو
کورتیکواستروئیدها نباید برای درمان طولانی مدت استفاده شوند چون خطرات و عوارض زیادی به دنبال دارند. تمرکز آنها روی کاهش التهاب زانو و مستقیما به مفاصل تزریق خواهند شد. بر خلاف NSAIDها، این داروهای تزریقی مشکلات کلیوی ایجاد نمیکنند. انواع داروهای کورتیکواستروئیدی عبارتند از:
- بتامتازون
- کورتیزون
- دگزامتازون
- هیدروکورتیزون
- متیل پردنیزولون
- پردنیزولون
- تریامسینولون استونید
عوارض جانبی استرودیدها شامل موارد زیر است:
- سطح قند خون بالا
- زخم معده
- فشار خون بالا
- تحریک پذیری و افسردگی
- آب مروارید یا کدر شدن عدسی چشم
- پوکی استخوان
به همین دلیل از مصرف طولانی مدت این داروها خودداری کنید. به جای آن از روشهای کم خطر یا بدون خطر مانند زاپیامکس استفاده کنید. زیرا حتی بهترین قرص برای درمان آرتروز و دیگر بیماریها عوارض جانبی دارد.
۶.بهترین مکمل برای آرتروز زانو
مکملهای آرتروز زانو معمولاً ترکیبی از ویتامینها، مواد معدنی و ترکیباتی هستند که برای ترمیم بافت غضروفی و تقویت مفصل طراحی شدهاند. این مکملها با افزایش تولید مایع مفصلی و کاهش التهاب، به روانتر شدن حرکت زانو و کاهش درد کمک میکنند. ترکیبات مؤثر در این محصولات معمولاً شامل گلوکوزامین، کندرویتین، MSM، کلاژن نوع ۲، ویتامین D، منیزیم و کلسیم است که نقش حمایتی در حفظ سلامت مفصل دارند.
بهترین مکمل برای آرتروز زانو، مکملی است که حاوی چند ترکیب فعال بهصورت همزمان باشد. برای مثال، محصولاتی مانند Jointace Collagen، Move Free و Osteo Bi-Flex از برندهای معتبر خارجی هستند که در ایران نیز محبوبیت بالایی دارند. در میان محصولات ایرانی، مکملهایی مثل قرص آرترین یا کپسول فست فایو با ترکیب مشابه، گزینههای اقتصادیتر و مؤثر بهشمار میروند. توجه داشته باشید که مصرف این مکملها معمولاً باید بهصورت مداوم و در دورههای چندماهه انجام شود تا تأثیر واقعی آنها در کاهش درد و بهبود عملکرد مفصل دیده شود.
| ردیف | نام دارو یا مکمل | عملکرد اصلی | توضیحات کوتاه |
|---|---|---|---|
| ۱ | گلوکوزامین سولفات (Glucosamine Sulfate) | بازسازی و تقویت غضروف | از ترکیبات طبیعی مفصل است و به کند شدن روند ساییدگی کمک میکند. |
| ۲ | کندرویتین سولفات (Chondroitin Sulfate) | افزایش انعطاف و نرمی مفصل | معمولاً همراه با گلوکوزامین مصرف میشود و اثر همافزایی دارد. |
| ۳ | دیاسرئین (Diacerein) | ضد التهاب و کندکننده پیشرفت بیماری | برای کاهش التهاب و ترمیم تدریجی مفصل مفید است. |
| ۴ | قرص آرترین (Artrin) | مکمل مفصلی ترکیبی | حاوی مواد موثره MSM، گلوکوزامین و ویتامین D؛ مناسب برای آرتروز متوسط. |
| ۵ | مکمل Move Free (موو فری) | بهترین قرص مفصلساز خارجی | ساخت آمریکا، حاوی گلوکوزامین، کندرویتین، MSM و کلاژن نوع ۲. |
| ۶ | Jointace Collagen (جویِنتیس) | تقویت غضروف و بافت همبند | از مکملهای خارجی محبوب در ایران با ترکیبات غضروفساز قوی. |
| ۷ | Osteo Bi-Flex | کاهش التهاب و تقویت مفصل | مکمل مفصلساز خارجی معتبر با عملکرد ضد التهابی و ترمیمی. |
| ۸ | قرص فست فایو (Fast Five) | ترکیب MSM و ویتامین C | کمک به کاهش التهاب و بهبود ترمیم بافت مفصلی. |
۷. بهترین قرص غضروف برای زانو درد و ترمیم مفصل
یکی از مهمترین اهداف درمان دارویی آرتروز، ترمیم بافت غضروفی و کاهش ساییدگی مفصل است. قرصهای غضروفساز برای این منظور طراحی شدهاند تا روند فرسایش را کند کنند و ساختار سلولی مفصل را تقویت نمایند. این قرصها به جای اثر فوری بر درد، در بلندمدت عمل کرده و باعث افزایش انعطاف و استحکام مفصل میشوند.
بسیاری از افراد به دنبال بهترین قرص غضروف برای زانو درد هستند تا بدون عوارض داروهای ضدالتهاب، بتوانند در طولانیمدت از پیشرفت بیماری جلوگیری کنند. در این بخش، چند نمونه از ترکیبات غضروفساز مؤثر را معرفی میکنیم:
ترکیبات مؤثر در قرصهای غضروفساز
-
گلوکوزامین سولفات (Glucosamine Sulfate): افزایش بازسازی بافت غضروفی و تقویت مفصل
-
کندرویتین سولفات (Chondroitin Sulfate): حفظ خاصیت ارتجاعی و نرمی مفصل
-
MSM (متیلسولفونیلمتان): کاهش التهاب و درد مفصل
-
کلاژن نوع ۲: حمایت از ساختار بافت مفصلی و کاهش خشکی زانو
-
ویتامین D و کلسیم: تقویت استخوانها و پیشگیری از پوکی و درد استخوانی
ترکیب همزمان این مواد در مکملهای مفصلی، اثر بهتری در بازسازی و عملکرد مفصل ایجاد میکند و گزینهی اصلی پزشکان برای بیماران مبتلا به آرتروز زانو است.
دارو برای ساییدگی زانو و کاهش التهاب مفصل
ساییدگی زانو یکی از مراحل پیشرفته آرتروز است که در آن غضروف تقریباً فرسوده شده و حرکت زانو با درد و صدای ساییدگی همراه میشود. در این شرایط، پزشک برای کاهش التهاب و تسکین درد از داروهای اختصاصی استفاده میکند.
مهمترین داروها برای ساییدگی زانو
-
داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs): مانند ناپروکسن، ایبوپروفن و سلکوکسیب؛ برای کاهش التهاب و تسکین فوری درد.
-
داروهای کندکننده پیشرفت بیماری (مثل دیاسرئین): برای مهار آنزیمهای تخریبکننده غضروف و کاهش روند ساییدگی.
-
تزریق هیالورونیک اسید داخل مفصل: جهت افزایش لغزندگی مفصل و کاهش اصطکاک.
-
داروهای مکمل غضروفساز: شامل گلوکوزامین، کندرویتین، MSM و آرترو ایز که به ترمیم نسبی بافت کمک میکنند.
-
مسکنهای موضعی یا سیستمیک: در صورت درد شدید، از استامینوفن یا داروهای ترکیبی تحت نظر پزشک استفاده میشود.
در کنار مصرف دارو برای ساییدگی زانو، پزشکان معمولاً توصیه میکنند وزن بدن کنترل شود، فعالیتهای فشارزا کاهش یابد و از وسایل کمکی مثل زانوبند طبی استفاده گردد. این اقدامات در کنار دارو، نقش مهمی در بهبود عملکرد مفصل و جلوگیری از پیشرفت آرتروز دارند.
مسکن برای زانو درد و استخوان درد
در بسیاری از بیماران مبتلا به آرتروز زانو، درد مفصل ممکن است به حدی باشد که فعالیتهای روزمره را مختل کند. در این شرایط، پزشکان از مسکن برای زانو درد یا مسکن قوی برای درد استخوان استفاده میکنند تا بیمار بتواند حرکات طبیعی خود را حفظ کند و در کنار درمان اصلی، کیفیت زندگی بهتری داشته باشد.
داروهای مسکن معمولاً برای کنترل علائم به کار میروند و درمان ریشهای محسوب نمیشوند. مصرف آنها باید محدود و طبق نظر پزشک باشد تا از بروز عوارض گوارشی یا کلیوی جلوگیری شود. در جدول زیر، رایجترین انواع مسکنهای مورد استفاده در آرتروز زانو را میبینی:
| نوع مسکن | مثال دارویی | کاربرد | هشدار مصرف |
|---|---|---|---|
| مسکن ساده | استامینوفن (Paracetamol) | کاهش درد خفیف تا متوسط | دوز بالا ممکن است باعث آسیب کبدی شود. |
| ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) | ایبوپروفن، ناپروکسن، دیکلوفناک | کنترل درد و التهاب | مصرف طولانیمدت موجب زخم معده میشود. |
| مسکنهای قوی (تجویزی) | ترامادول، کدئین | در دردهای شدید یا مزمن | باید فقط با نسخه پزشک مصرف شوند. |
| پماد و کرم موضعی ضد درد | دیکلوفناک ژل، پیروکسیکام ژل | تسکین موضعی التهاب مفصل | روی پوست آسیبدیده استفاده نشود. |
برای کاهش عوارض، بهتر است از پمادهای موضعی ضد التهاب همراه با داروهای خوراکی سبکتر استفاده شود، مگر در مواردی که درد بسیار شدید است.
نکات مهم در مصرف داروها و مکملهای آرتروز
مصرف داروهای آرتروز زانو اگرچه به بهبود درد و عملکرد مفصل کمک میکند، اما رعایت چند نکته مهم میتواند اثربخشی آن را بیشتر کرده و خطر عوارض را کاهش دهد. بسیاری از افراد تصور میکنند که مکملها بدون خطر هستند، در حالی که تداخل مصرف آنها با سایر داروها میتواند خطرناک باشد.
نکات کلیدی در مصرف داروها و مکملها
-
مصرف داروها باید طبق تجویز پزشک باشد.
هیچ دارویی حتی مکمل ها، نباید بدون مشورت پزشک مصرف شود، بهویژه در افراد مبتلا به بیماریهای قلبی، کلیوی یا دیابت. -
دوره درمان را کامل کنید.
داروهای غضروفساز مانند گلوکوزامین و کندرویتین معمولاً به زمان نیاز دارند؛ قطع زودهنگام مصرف، اثر درمانی را کاهش میدهد. -
از مصرف همزمان چند داروی مشابه خودداری کنید.
مثلاً ترکیب چند مسکن ضدالتهاب میتواند خطر زخم معده یا فشار خون بالا را افزایش دهد. -
تغذیه و سبک زندگی را اصلاح کنید.
همراه با مصرف دارو برای آرتروز زانو، رعایت رژیم غذایی سرشار از امگا ۳، ویتامین D، کلسیم و فعالیتهای ملایم مانند پیادهروی و آبدرمانی به بهبود سریعتر کمک میکند. -
دارو را در زمان ثابت روز مصرف کنید.
تنظیم زمان مصرف باعث تثبیت سطح دارو در خون و افزایش تأثیر آن میشود. -
در صورت مشاهده عوارض، فوراً به پزشک اطلاع دهید.
علائمی مانند درد معده، تهوع، تورم پا یا سرگیجه میتوانند نشانهی حساسیت به دارو باشند.
استفاده از زانوبند زاپیامکس در کنار درمان دارویی آرتروز زانو
در کنار مصرف دارو و مکملهای مفصلی، استفاده از وسایل کمکی مثل زانوبند زاپیامکس (ZapiaMax) میتواند نقش مؤثری در کاهش درد و بهبود حرکت مفصل زانو داشته باشد. این زانوبند با بهرهگیری از فناوری UIC اولتراسوند، مادونقرمز و کلاک پالس طراحی شده است و به بهبود جریان خون در ناحیهی مفصل، کاهش التهاب و تسریع روند ترمیم بافت غضروفی کمک میکند.
یکی از مزایای اصلی زانوبند زاپیامکس، کاهش نیاز به مصرف طولانیمدت داروهای مسکن و ضد التهاب است. کاربران پس از چند هفته استفاده مداوم، معمولاً احساس کاهش درد و افزایش انعطاف در مفصل زانو را گزارش میکنند. طراحی ارگونومیک و سبک این زانوبند، امکان استفاده روزمره حتی هنگام فعالیتهای عادی را فراهم میکند.
زاپیامکس تراپی میتواند بهعنوان یک روش کمکی غیرتهاجمی در کنار داروهای آرتروز، مکملهای غضروفساز و روشهایی مانند آبدرمانی استفاده شود. این ترکیب درمانی، باعث میشود روند بهبود سریعتر پیش برود و مفصل زانو عملکرد طبیعیتری پیدا کند.
اگرچه زاپیامکس تأثیر چشمگیری در کاهش درد و التهاب دارد، اما جایگزین درمان دارویی یا فیزیوتراپی نیست؛ بلکه نقش تقویتی و تسکینی دارد و باید طبق توصیهی پزشک استفاده شود.
جمعبندی
آرتروز زانو بیماری مزمنی است که با تخریب تدریجی غضروف مفصل همراه است. در این میان، درمان دارویی یکی از مؤثرترین روشها برای کنترل درد، کاهش التهاب و جلوگیری از پیشرفت بیماری به شمار میرود.
بهترین دارو برای آرتروز زانو شامل ترکیبی از قرصهای ضد التهاب، مکملهای غضروفساز و مسکنهای کنترلشده است که هر کدام نقش خاصی در کاهش علائم و بهبود عملکرد مفصل دارند. برای اثربخشی بیشتر، مصرف دارو باید زیر نظر پزشک و همراه با اصلاح سبک زندگی، فعالیت بدنی مناسب و تغذیه صحیح باشد.
سوالات متداول
-
بهترین دارو برای آرتروز زانو چیست؟
ترکیبی از داروهای ضد التهاب مثل ایبوپروفن، مکملهای غضروفساز مانند گلوکوزامین و کندرویتین، و در برخی موارد تزریق هیالورونیک اسید بهترین گزینهها هستند.
-
آیا مکملها میتوانند جای دارو را بگیرند؟
خیر. مکملها نقش حمایتی دارند و در کنار داروهای اصلی استفاده میشوند تا روند درمان را تقویت کنند.
-
مصرف طولانیمدت مسکنها برای زانو درد خطرناک است؟
بله. مصرف طولانیمدت NSAIDs یا مسکنهای قوی ممکن است باعث آسیب به معده، کلیه یا کبد شود. حتماً با پزشک مشورت کنید.
-
بهترین قرص غضروف برای زانو درد کدام است؟
مکملهایی که حاوی گلوکوزامین، کندرویتین و MSM هستند (مانند Move Free یا Jointace Collagen) بهترین اثر را در تقویت مفصل دارند.
-
آیا داروی خاصی برای جلوگیری از پیشرفت آرتروز وجود دارد؟
بله، دیاسرئین و ترکیبات کندکننده تخریب غضروف (DMOADs) در کاهش سرعت پیشرفت آرتروز مؤثر هستند.




